Saturday, August 22, 2009

LÀM SAO NGHE ĐƯỢC TIẾNG ANH(2)

LÀM SAO NGHE ĐƯỢC TING ANH (2)

- NGHE BẰNG TAI -

Khi tôi bảo rằng chúng ta gặp trở ngại khi học ngoại ngữ vì thông minh và có nhiều kinh nghiệm, có người cho rằng đó là nói theo nghĩa bóng. Không phải đâu, tôi nói theo nghĩa đen đó! Qua sự kiện sau (và ACE chắc chắn cũng từng gặp những trường hợp tương tự) ACE sẽ thấy ngay. Một người bạn từng dạy Anh Văn ở Trung Tâm Ngoại Ngữ với tôi, sau này sang định cư ở Mỹ. Anh cùng đi với đứa con 7 tuổi, chưa biết một chữ tiếng Anh nào. 11 năm sau tôi gặp lại hai cha con tại Hoa Kỳ. Con anh nói và nghe tiếng Anh không khác một người Mỹ chính cống. Trong khi đó anh nói tiếng Anh tuy lưu loát hơn xưa, nhưng rõ ràng là một người nước ngoài nói tiếng Mỹ. Khi xem chương trình hài trên TV, con anh cười đúng với tiếng cười nền trong chương trình, trong khi đó anh và tôi nhiều khi không hiểu họ nói gì đáng cười: rõ ràng là kỹ năng nghe của con anh hơn anh rồi! Điều này chứng tỏ rằng khi sang Mỹ, anh đã có kinh nghiệm về tiếng Anh, và ‘khôn’ hơn con anh vì biết nhiều kỹ thuật, phương pháp học tiếng Anh, nên tiếp tục học tiếng Anh theo tiến trình phản tự nhiên; trong khi con anh, vì không ‘thông minh’ bằng anh, và thiếu kinh nghiệm, nên đã học tiếng Anh theo tiến trình tự nhiên mà không theo một phương pháp cụ thế nào để học vocabulary, grammar, listening, speaking cả.

- Đi vào cụ thể từ vựng Anh.

(Những phân tích sau đây là để thuyết phục ACE đi vào tiến trình tự nhiên - và điều này đòi hỏi phải xóa bỏ cái phản xạ lâu ngày của mình là học theo tiến trình ngược - và công việc xóa bỏ cái phản xạ sai này lại làm cho ta mất thêm thì giờ. ACE đọc để tin vào tiến trình tự nhiên, chứ không phải để nhớ những phân tích ‘tào lao’ này, khiến lại bị trở ngại thêm trong quá trình nâng cao kỹ năng của mình)

- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe nguyên âm: Tiếng Anh là tiếng phụ âm.

Tiếng Anh chủ yếu là ngôn ngữ đa âm: một từ thường có nhiều âm. Lỗ tai chúng ta đã ‘bị điều kiện hóa’ để nghe âm tiếng Việt. Tiếng Việt là loại tiếng đơn âm, vì thế, mỗi tiếng là một âm và âm chủ yếu trong một từ là nguyên âm. Đổi một nguyên âm thì không còn là từ đó nữa: ‘ma, mi, mơ’ không thể hoán chuyển nguyên âm cho nhau, vì ba từ có ba nghĩa hoàn toàn khác nhau. Mặc khác, tiếng Việt không bao giờ có phụ âm cuối từ. Ngay cả những chữ mà khi viết có phụ âm cuối, thì người việt cũng không đọc phụ âm cuối; ví dụ: trong từ ‘hát’, nguyên âm mới là ‘át’, h(ờ)-át, chứ không phải là h(ờ)-á-t(ơ), trong khi đó từ ‘hat’ tiếng Anh được đọc là h(ờ)-a-t(ờ), với phụ âm ‘t’ rõ ràng.

Trong tiếng Việt hầu như không có những từ với hai phụ âm đi kế tiếp (ngoài trừ ch và tr - nhưng thực ra, ch và tr cũng có thể thay bằng 1 phụ âm duy nhất) vì thế, tai của một người Việt Nam - chưa bao giờ làm quen với ngoại ngữ - không thể nhận ra hai phụ âm kế tiếp. Do đó, muốn cho người Việt nghe được một tiếng nước ngoài có nhiều phụ âm kế tiếp, thì phải thêm nguyên âm (ơ) vào giữa các phụ âm; ví dụ: Ai-xơ-len; Mat-xơ-cơ-va.

Với kinh nghiệm (phản xạ) đó, một khi ta nghe tiếng Anh, ta chờ đợi nghe cho đủ các nguyên âm như mình NHÌN thấy trong ký âm (phonetic signs), và không bao giờ nghe được cả. Ví dụ: khi học từ America ta thấy rõ ràng trong ký âm: (xin lỗi vì không thể ghi phonetic signs vào trang này) ‘ơ-me-ri-kơ’, nhưng không bao giờ nghe đủ bốn âm cả, thế là ta cho rằng họ ‘nuốt chữ’. Trong thực tế, họ đọc đủ cả, nhưng trong một từ đa âm (trong khi viết) thì chỉ đọc đúng nguyên âm ở dấu nhấn (stress) - nếu một từ có quá nhiều âm thì thêm một âm có dấu nhấn phụ (mà cũng có thể bỏ qua) - và những âm khác thì phải đọc hết các PHỤ ÂM, còn nguyên âm thì sao cũng đưọc (mục đích là làm rõ phụ âm). Có thể chúng ta chỉ nghe: _me-r-k, hay cao lắm là _me-rơ-k, và như thế là đủ, vì âm ‘me’ và tất cả các phụ âm đều hiện diện. Bạn sẽ thắc mắc, nghe vậy thì làm sao hiểu? Thế trong tiếng Việt khi nghe ‘Mỹ’ (hết) không có gì trước và sau cả, thì bạn hiểu ngay, tại sao cần phải đủ bốn âm là ơ-mê-ri-kơ bạn mới hiểu đó là ‘Mỹ’? Tóm lại: hãy nghe phụ âm, đừng chú ý đến nguyên âm, trừ âm có stress!

Một ví dụ khác: từ interesting! Tôi từng được hỏi, từ này phải đọc là in-tơ-res-ting hay in-tơ-ris-ting mới đúng? Chẳng cái nào đúng, chẳng cái nào sai cả. Nhưng lối đặt vấn đề sai! Từ này chủ yếu là nói ‘in’ cho thật rõ (stress) rồi sau đó đọc cho đủ các phụ âm là người ta hiểu, vì người bản xứ chỉ nghe các phụ âm chứ không nghe các nguyên âm kia; nghĩa là họ nghe: in-trstng; và để rõ các phụ âm kế tiếp thì họ có thể nói in-tr(i)st(i)ng; in-tr(ơ)st(ơ)ng; in-tr(e)st(ư)ng. Mà các âm (i) (ơ), để làm rõ các phụ âm, thì rất nhỏ và nhanh đến độ không rõ là âm gì nữa. Trái lại, nếu đọc to và rõ in-tris-ting, thì người ta lại không hiểu vì dấu nhấn lại sang 'tris'!

Từ đó, khi ta phát âm tiếng Anh (nói và nghe là hai phần gắn liền nhau - khi nói ta phát âm sai, thì khi nghe ta sẽ nghe sai!) thì điều tối quan trọng là phụ âm, nhất là phụ âm cuối. Lấy lại ví dụ trước: các từ fire, fight, five, file phải được đọc lần lượt là fai-(ơ)r; fai-t(ơ); fai-v(ơ), và fai-(ơ)l, thì người ta mới hiểu, còn đọc 'fai' thôi thì không ai hiểu cả.

Với từ ‘girl’ chẳng hạn, thà rằng bạn đọc -rôl / -rơl (dĩ nhiên chỉ nhấn gơ thôi), sai hẳn với ký âm, thì người ta hiểu ngay, vì có đủ r và l, trong khi đó đọc đúng ký âm là ‘gơ:l’ hay bỏ mất l (gơ) thì họ hoàn toàn không hiểu bạn nói gì; mà có hiểu chăng nữa, thì cũng do context của câu chứ không phải là do bạn đã nói ra từ đó.

- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe âm Việt.

Các nguyên âm Việt và Anh không hề giống nhau. Một âm rất rõ trong tiếng Anh sẽ rất nhoè với một lỗ tai người Việt, và một âm rất rõ trong tiếng Việt thì rất nhoè trong lỗ tai người Anh (người bản xứ nói tiếng Anh). Ví dụ: Khi bạn nói: “Her name’s Hương!” Bạn đọc từ Hương thật rõ! Thậm chí la lên thật to và nói thật chậm thì người ấy vẫn không nghe ra. Vì ‘ươ’ đối với họ là âm rất nhoè. Nhưng nói là ‘Hu-ôn-gh(ơ)’ họ nghe rõ ngay; từ đó ta phải hiểu họ khi nói đến cô Huôngh chứ đừng đòi hỏi họ nói tên Hương như người Việt (phải mất vài năm!).

Tương tư như vậy, không có nguyên âm tiếng Anh nào giống như nguyên âm tiếng Việt. Nếu ta đồng hóa để cho dễ mình, là ta sẽ không nghe được họ nói, vì thế giới này không quan tâm gì đến cách nghe của người Việt Nam đối với ngôn ngữ của họ. Ví dụ: âm ‘a’ trong ‘man’ thì không phải là ‘a’ hay ‘ê’ hay ‘a-ê’ hay ‘ê-a’ tiếng Việt, mà là một âm khác hẳn, không hề có trong tiếng Việt. Phải nghe hàng trăm lần, ngàn lần, thậm chí hàng chục ngàn lần mới nghe đúng âm đó, và rất rõ! Ấy là chưa nói âm ‘a’ trong từ này, được phát âm khác nhau, giữa một cư dân England (London), Scotland, Massachusetts (Boston), Missouri, Texas!

Cũng thế, âm ‘o’ trong ‘go’ không phải là ‘ô’ Việt Nam, cũng chẳng phải là ô-u (như cách phiên âm xưa) hay ơ-u (như cách phiên âm hiện nay), lại càng không phài là ‘âu’, mà là một âm khác hẳn tiếng Việt. Phát âm là ‘gô’, ‘gơu’ hay ‘gâu’ là nhoè hẳn, và do đó những từ dễ như ‘go’ cũng là vấn đề đối với chúng ta khi nó được nói trong một câu dài, nếu ta không tập nghe âm ‘ô’ của tiếng Anh đúng như họ nói. Một âm nhoè thì không có vấn đề gì, nhưng khi phải nghe một đoạn dài không ngưng nghỉ thì ta sẽ bị rối ngay.

Đây cũng là do một kinh nghiệm tai hại xuất phát từ việc tiếp thu kiến thức. Trong quá trình học các âm tiếng Anh, nhiều khi giáo viên dùng âm Việt để so sánh cho dễ hiểu, rồi mình cứ xem đó là ‘chân lý’ để không thèm nghĩ đến nữa. Ví dụ, muốn phân biệt âm (i) trong sheep ship, thì giáo viên nói rằng I trong sheep là ‘I dài’ tương tự như I trong tiếng Bắc: ít; còn I trong ship là I ngắn, tương tự như I trong tiếng Nam: ít - ích. Thế là ta cho rằng mình đã nghe được I dài và I ngắn trong tiếng Anh rồi, nhưng thực chất là chưa bao giờ nghe cả! Lối so sánh ấy đã tạo cho chúng ta có một ý niệm sai lầm; thay vì xem đấy là một chỉ dẫn để mình nghe cho đúng âm, thì mình lại tiếp thu một điều sai! Trong tiếng Anh không có âm nào giống âm I bắc hoặc I nam cả! Bằng chứng: ‘eat’ trong tiếng Anh thì hoàn toàn không phải là ‘ít’ trong tiếng Việt, đọc theo giọng bắc, và ‘it’ trong tiếng Anh hoàn toàn không phải là ‘ít’ trong tiếng Việt, đọc theo giọng nam! Vì thế, phải xóa bỏ những kinh nghiệm loại này, và phải nghe trực tiếp thôi!

- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe bằng chữ viết.

Nếu ta hỏi một em bé: cháu nghe bằng gì? Thì nó sẽ trả lời: Nghe bằng tai! Nếu ta bảo: “Cháu phải nghe bằng mắt cơ!” Chắc em bé tưởng ta … trêu cháu! Thế nhưng điều xảy ra cho nhiều người học tiếng nước ngoài là Nghe Bằng Mắt!

Thử nhìn lại xem. Trong giai đoạn đầu tiếp xúc với tiếng Anh, khi ta nghe một người nói: “I want a cup of coffee!”. Tức tốc, chúng ta thấy xuất hiện câu ấy dưới dạng chữ Viết trong trí mình, sau đó mình dịch câu ấy ra tiếng Việt, và ta HIỂU! Ta Nghe bằng MẮT, nếu câu ấy không xuất hiện bằng chữ viết trong đầu ta, ta không Thấy nó, thì ta … Điếc!

Sau này, khi ta có trình độ cao hơn, thì ta hiểu ngay lập tức chứ không cần phải suy nghĩ lâu. Thế nhưng tiến trình cũng chẳng khác nhau bao nhiêu, ta vẫn còn thấy chữ xuất hiện và dịch, cái khác biệt ấy là ta viết và dịch rất nhanh, nhưng từ một âm thanh phát ra cho đến khi ta hiểu thì cũng thông qua ba bước: viết, dịch, hiểu. Khi ta đi đến một trình độ nào đó, thì trong giao tiếp không có vấn đề gì cả, vì các câu rất ngắn, và ba bước đó được 'process' rất nhanh nên ta không bị trở ngại, nhưng khi ta nghe một bài dài, thì sẽ lòi ra ngay, vì sau hai, ba, bốn câu liên tục 'processor' trong đầu ta không còn đủ thì giờ để làm ba công việc đó. Trong lúc nếu một người nói bằng tiếng Việt thì ta nghe và hiểu ngay, không phải viết và dịch (tại vì ngày xưa khi ta học tiếng Việt thì quá trình là nghe thì hiểu ngay, chứ không thông qua viết và dịch, vả lại, nếu muốn dịch, thì dịch ra ngôn ngữ nào?), và người nói có nhanh cách mấy thì cũng không thể nào vượt cái khả năng duy nhất của chúng ta là 'nghe bằng tai'.

Vì thế, một số sinh viên cảm thấy rằng mình tập nghe, và đã nghe được, nhưng nghe một vài câu thì phải bấm ‘stop’ để một thời gian chết - như computer ngưng mọi sự lại một tí để process khi nhận quá nhiều lệnh - rồi sau đó nghe tiếp; nhưng nếu nghe một diễn giả nói liên tục thì sau vài phút sẽ ‘điếc’. Từ đó, người sinh viên nói rằng mình ‘đã tới trần rồi, không thể nào tiến xa hơn nữa! Vì thế giới này không stop cho ta có giờ hiểu kịp’!’(1)

Từ những nhận xét trên, một trong việc phải làm để nâng cao kỹ năng nghe, ấy xóa bỏ kinh nghiệm Nghe bằng Mắt, mà trở lại giai đoạn Nghe bằng Tai, (hầu hết các du học sinh ở nước ngoài, sau khi làm chủ một ngoại ngữ rồi từ trong nước, đều thấy ‘đau đớn và nhiêu khê’ lắm khi buộc phải bỏ thói quen nghe bằng mắt để trở lại với trạng thái tự nhiên là nghe bằng tai! Có người mất cả 6 tháng cho đến 1 năm mới tàm tạm vượt qua).

- Xóa bỏ kinh nghiệm nghe bằng cấu trúc văn phạm.

Khi nghe ai nói, ta viết một câu vào đầu, và sửa cho đúng văn phạm, rồi mới dịch, và sau đó mới hiểu! Ví dụ. Ta nghe ‘iwanago’ thì viết trong đầu là ‘I want to go’, xong rồi mới dịch và hiểu; nếu chưa viết được như thế, thì iwanago là một âm thanh vô nghĩa.

Thế nhưng, nếu ta nghe lần đầu tiên một người nói một câu hằng ngày: igotago, ta không thể nào viết thành câu được, và vì thế ta không hiểu. Bởi vì thực tế, câu này hoàn toàn sai văn phạm. Một câu đúng văn phạm phải là ‘I am going to go’ hoặc chí ít là ‘I have got to go’. Và như thế, đúng ra thì người nói, dù có nói tốc độ, cũng phải nói hoặc: I'm gona go; hoặc I’ve gota go (tiếng Anh không thể bỏ phụ âm), chứ không thể là I gotta go! Thế nhưng trong thực tế cuộc sống người ta nói như vậy, và hiểu rõ ràng, bất chấp mọi luật văn phạm. Văn phạm xuất phát từ ngôn ngữ sống, chứ không phải ngôn ngữ sống dựa trên luật văn phạm. Do đó, ta cũng phải biết nghe mà hiểu; còn cứ đem văn phạm ra mà tra thì ta sẽ khựng mãi. (Tôi đang nói về kỹ năng nghe, còn làm sao viết một bài cho người khác đọc thì lại là vấn đề khác!)

Tóm lại, trong phần chia sẻ này, tôi chỉ muốn nhắc với ACE rằng, hãy NGHE ĐIỀU NGƯỜI TA NÓI, CHỨ ĐỪNG NGHE ĐIỂU MÌNH MUỐN NGHE, và muốn được như vậy, thì HÃY NGHE BẰNG TAI, ĐỪNG NGHE BẰNG MẮT!

Để hoàn tất bài chia sẻ này, trong tương lai, tôi sẽ viết về một khía cạnh khác: Nghe tiếng Anh và ‘Nghe’ tiếng Anh.

LÀM SAO NGHE ĐƯỢC TIẾNG ANH


LÀM SAO NGHE ĐƯỢC TING ANH

(và nói chung: MỘT NGOẠI NGỮ)

by Tran Duy Nhien(1941-2009)


Một trong những trở ngại lớn nhất của chúng ta khi học một ngoại ngữ ấy là chúng ta quá… thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm.

Quá thông minh: vì mình không thể nào chấp nhận nghe một câu mà mình không hiểu: cần phải hiểu một câu nói gì trước khi nghe tiếp câu thứ hai, nếu không thì mình không buồn nghe tiếp.

Quá kinh nghiệm: Cuộc đời đã dạy ta không nghe những gì người khác nói mà chỉ hiểu những gì mà nội dung chuyển tải. Nếu không hiểu nội dung, chúng ta không thể lặp lại lời người kia. Cũng vì thế mà - trong giai đoạn đầu học ngoại ngữ - mỗi lần nghe một câu tiếng Anh thì trong đầu phải dịch ra được tiếng Việt thì mới yên tâm, bằng không thì … câu ấy không có nghĩa.

Thế nhưng, đấy là lối học sinh ngữ ngược chiều. Tôi biết được 6 ngôn ngữ, trong đó có ba ngôn ngữ thành thạo nghe nói đọc viết: Việt - Anh - Pháp, và tôi thấy rằng trong các ngôn ngữ tôi biết thì, một cách khách quan, nghe và nói tiếng Việt là khó nhất (vì ở phương tây, không có ngôn ngữ nào mà mình đổi cao độ của một từ thì ý nghĩa từ ấy lại thay đổi: ma - má - mà - mạ - mã - mả). Nhưng các bạn ở forum này, cũng như tôi, đều không có vấn đề gì cả với cái sinh ngữ khó vào bậc nhất ấy!

Tuy nhiên, những thầy cô dạy chúng ta nghe nói tiếng Việt chẳng phải là những vị chuyên viên ngôn ngữ như các thầy cô ngoại ngữ mà ta học tại các trường. Thầy dạy tiếng Việt chúng ta là tất cả những người quanh ta từ ngày ta ra đời: cha mẹ, anh chị, hàng xóm, bạn bè… nghĩa là đại đa số những người chưa có một giờ sư phạm nào cả, thậm chí không có một khái niệm nào về văn phạm tiếng Việt. Thế mà ta nghe tiếng Việt thoải mái và nói như sáo. Còn tiếng Anh thì không thể như thế được. Ấy là vì đối với tiếng Việt, chúng ta học theo tiến trình tự nhiên, còn ngoại ngữ thì ta học theo tiến trình phản tự nhiên.

Từ lúc sinh ra chúng ta đã NGHE mọi người nói tiếng Việt chung quanh (mà chẳng bao giờ ta phản đối: "tôi chẳng hiểu gì cả, đừng nói nữa"! Mới sinh thì biết gì mà hiểu và phản đối!). Sau một thời gian dài từ 9 tháng đến 1 năm, ta mới NÓI những tiếng nói đầu tiên (từng chữ một), mà không hiểu mình nói gì. Vài năm sau vào lớp mẫu giáo mới học ĐỌC, rồi vào lớp 1 (sáu năm sau khi bắt đầu nghe) mới tập VIẾT… Lúc bấy giờ, dù chưa biết viết thì mình đã nghe đưọc tất cả những gì người lớn nói rồi (kể cả điều mình chưa hiểu). Như vậy, tiến trình học tiếng Việt của chúng ta là Nghe - Nói - Đọc - Viết. Giai đoạn dài nhất là nghe và nói, rồi sau đó từ vựng tự thêm vào mà ta không bao giờ bỏ thời gian học từ ngữ. Và ngữ pháp (hay văn phạm) thì đến cấp 2 mới học qua loa, mà khi xong trung học thì ta đã quên hết 90% rồi.

Nhưng tiến trình ta học tiếng Anh (hay bất cứ ngoại ngữ nào) thì hoàn toàn ngược lại.

Thử nhìn lại xem: Trước tiên là viết một số chữ và chua thêm nghĩa tiếng Việt nếu cần. Và kể từ đó, học càng nhiều từ vựng càng tốt, kế đến là học văn phạm, rồi lấy từ vựng ráp vào cho đúng với văn phạm mà VIẾT thành câu! Rồi loay hoay sửa cho đúng luật! Sau đó thì tập ĐỌC các chữ ấy trúng được chừng nào hay chừng ấy, và nhiều khi lại đọc một âm tiếng Anh bằng một âm tiếng Việt! (ví dụ fire, fight, five, file… đều được đọc là ‘phai’ ). Sau đó mới tới giai đoạn NÓI, mà ‘nói’ đây có nghĩa là Đọc Lớn Tiếng những câu mình viết trong đầu mình, mà không thắc mắc người đối thoại có hiểu 'message' của mình hay không vì mình chỉ lo là nói có sai văn phạm hay không. Lúc bấy giờ mới khám phá rằng những câu mình viết thì ai cũng hiểu, như khi mình nói thì chỉ có mình và … Thượng Đế hiểu thôi, còn người bản xứ (tiếng Anh) thì ‘huh - huh’ dài cổ như cổ cò! Thế là học nói bằng cách sửa đổi phát âm những từ nào chưa chuẩn cho đến khi người khác có thể hiểu được.

Sau thời gian dài thật dài, mình khám phá rằng mình từng biết tiếng Anh, và nói ra thì người khác hiểu tàm tạm, nhưng khi họ nói thì mình không nghe được gì cả (nghĩa là nghe không hiểu gì cả). Lúc bấy giờ mới tập NGHE, và rồi đành bỏ cuộc vì cố gắng mấy cũng không hiểu được những gì người ta nói.

Vấn đề là ở đó: chúng ta đã học tiếng Anh ngược với tiến trình tự nhiên, vì quá thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm. Tiến trình ấy là Viết - Đọc - Nói - Nghe!

Vì thế, muốn nghe và nói tiếng Anh, chuyện đầu tiên là phải quên đi kinh nghiệm và trí thông minh, để trở lại trạng thái ‘sơ sinh và con nít’, và đừng sử dụng quá nhiều chất xám để phân tích, lý luận, dịch thuật!

Và đây là bí quyết để Nghe:

A. Nghe thụ động:

1. - ‘Tắm’ ngôn ngữ. Nghe không cần hiểu: Hãy nghe! Đừng hiểu.

Bạn chép vào CD một số bài tiếng Anh (vì dụ từ trên forum này). Mỗi bài có thể dài từ 1 đến 5 phút.

Khi nào bạn ở nhà một mình, thì mở các bài đó ra vừa đủ nghe, và cứ lặp đi lặp lại mãi ra rả như âm thanh nền suốt ngày. Bạn không cần để ý đến nó. Bạn cứ làm việc của mình, đánh răng, rửa mặt, học bài làm bài, vào internet… với tiếng lải nhải của bài tiếng Anh. (thậm chí, trong lúc bạn ngủ cũng có thể để cho nó nói).

Trường hợp bạn có CD player, USB player hay iPod, thì đem theo để mở nghe khi mình có thời gian chết - ví dụ: di chuyển lâu giờ trên xe, đợi ai hay đợi đến phiên mình tại phòng mạch.

Công việc ‘tắm ngôn ngữ’ này rất quan trọng, vì cho ta nghe đúng với từng âm của một ngôn ngữ lạ. Tai của chúng ta bắt rất nhanh một âm quen, nhưng loại trừ những âm lạ. Ví dụ: Nếu bạn nghe câu: ‘mặt trời mọc cánh khi chim voi truy cập chén chó’, một câu hoàn toàn vô nghĩa, nhưng bảo bạn lặp lại thì bạn lặp lại được ngay, vì bạn đã quá quen với các âm ấy. Nhưng khi một người nói một câu bằng chừng ấy âm (nghĩa là 11 âm/vần), trong ngôn ngữ bạn chưa từng học, và bảo bạn lặp lại thì bạn không thể nào lặp lại được, và bảo rằng… không nghe được! (Bạn có điếc đâu! Vấn đề là tai bạn không nhận ra được các âm!) Lối 'tắm ngôn ngữ' đó chỉ là vấn đề làm quen đôi tai, và sau một thời gian (lâu đấy chứ không phải vài ngày) bạn sẽ bắt được các âm của tiếng Anh, và thấy rằng âm ấy rất dễ nghe, nhưng hoàn toàn khác với âm Việt. Đừng nản lòng vì lâu ngày mình vẫn không phân biệt âm: hãy nhớ rằng bạn đã tắm ngôn ngữ tiếng Việt ít ra là 9 tháng liên tục ngày đêm trước khi mở miệng nói được tiếng nói đầu tiên và hiểu được một hai tiếng ngắn của cha mẹ; và sau đó lại tiếp tục 'tắm ngôn ngữ' Việt cho đến 4, 5 năm nữa!

2 - Nghe với hình ảnh động.

Nếu có giờ thì xem một số tin tức bằng tiếng Anh (một điều khuyên tránh: đừng xem chương trình tiếng Anh của các đài Việt Nam, ít ra là giai đoạn đầu, vì xướng ngôn viên Việt Nam, phần lớn, nói rất gần với âm Việt Nam (kể cả pronunciation), nên mình dễ quen nghe, và từ đó lỗ tai mình lại hỏng, về sau lại khó nghe người bản xứ nói tiếng Anh - thế là phải học lại lần thứ hai!). Các hình ảnh đính kèm làm cho ta ‘hiểu’ được ít nhiều nội dung bản tin, mà không cần phải ‘dịch’ từng câu của những gì xướng ngôn viên nói. Bạn sẽ yên tâm hơn, sau khi nghe 15 phút tin tức, tự tóm lược lại, thì thấy rằng mình đã nắm bắt được phần chính yếu của nội dung bản tin. Và đây là cách thứ hai để tắm ngôn ngữ.

B. Nghe chủ động.

1. Bản tin special english:

- Thu một bản tin, và nghe lại rồi chép ra nhiều chừng nào hay chừng nấy… nhớ là đừng tra cứu tự điển hay tìm hiểu nghĩa vội. Đoán nghĩa trong nội dung câu, và nhớ lại âm thanh của từ, hay cụm từ đó, sau này tự nó sẽ rõ nghĩa, nếu trở đi trở lại hoài.

(Ngày xưa, trên đài VOA, sau mỗi chương trình tôi thường nghe một cụm từ tương tự như: statue, statute hay statu gì đó, mà không biết viết thế nào, tuy vẫn hiểu đại loại là: hãy đợi đấy để nghe tiếp. Mãi sau này tôi mới biết rằng thuật ngữ rất quen thuộc ấy là 'stay tuned', nhưng một thời gian dài, chính tả của chữ ấy đối với tôi không thành vấn đề!)

2. Chăm chú nghe lại một số bài mình từng nghe trong giai đoạn ‘tắm ngôn ngữ’

- Lấy lại script của những bài mình từng nghe, đọc lại và nhớ lại trong tưởng tượng lời đọc mà mình từng nghe nhiều lần.

Sau đó xếp bản script và nghe lại để hiểu. Lần này: tự nhiên mình sẽ nghe rõ từng tiếng và hiểu. Trường hợp không hiểu một từ hay cụm từ, thì gắng lặp lại nhiều lần đúng như mình đã nghe, sau đó lật lại script để so sánh.

3. Một số bài Audio trong Forum này: nghe nhiều lần, trước khi đọc script. Sau đó, đọc lại script, chủ yếu kiểm tra những từ mình đã nghe hoặc đoán, hoặc những từ mà mình có thể phát âm lại nhưng không hiểu viết và nghĩa thế nào. Qua việc này, nhiều khi ta phát hiện rằng một từ mình rất quen thuộc mà từ xưa đến nay mình cứ in trí là phải nói một cách nào đó, thì thực ra cần phải nói khác hẳn và phát âm như thế thì mới mong nghe đúng và nói cho người khác hiểu. Sau đó, xếp bản script và nghe lại một hai lần nữa. (Ví dụ: hai chữ tomb, bury, khi xưa tôi cứ đinh ninh là sẽ phát âm là 'tôm-b(ơ), bơri' - sau này nghe chữ 'tum, beri' tôi chẳng hiểu gì cả - dù cho tôi nghe rõ ràng là tum, beri -cho đến khi xem script thì mới vỡ lẽ!)

4. Học hát tiếng Anh, và hát theo trong khi nghe.

Chọn một số bài hát mà mình thích, tìm lyrics của nó rồi vừa nghe vừa nhìn lyrics. Sau đó học thuộc lòng và hát song song với ca sĩ, và gắng phát âm cũng như giữ tốc độ và trường độ cho đúng. Khi nào buồn buồn cũng có thể tự hát cho mình nghe (nếu không có giọng tốt và hát sai giọng một tí cũng không sao, vì chủ yếu là tập phát âm, tốc độ, trường độ và âm điệu tiếng Anh).

Và nói cho đúng giọng (qua hát) cũng là một cách giúp mình sau này nhạy tai hơn khi nghe, vì thường thường ngôn ngữ trong các bài hát khó nghe hơn những câu nói bình thường rất nhiều.

--------------

Trước khi tạm dừng topic này, tôi muốn nói thêm một điều.

Có bạn bảo rằng hiện nay mình chưa hiểu, nên cố gắng nghe nhiều cũng vô ích, để mình học thêm, khi nào có nhiều từ vựng để hiểu rồi thì lúc đó sẽ tập nghe sau.

Nghĩ như thế là HOÀN TOÀN SAI. Chính vì bạn chưa hiểu nên mới cần nghe nhiều hơn những người đã hiểu. Muốn biết bơi thì phải nhảy xuống nước, không thể lấy lý do rằng vì mình không thể nổi nên ở trên bờ học cho hết lý thuyết rồi thì mới nhảy xuống, và sẽ biết bơi! Chưa biết bơi mà xuống nước thì sẽ uống nước và ngộp thở đấy, nhưng phải thông qua uống nước và ngộp thở như thế thì mới hy vọng biết bơi.

Muốn biết bơi, thì phải nhảy xuống nước, và nhảy khi chưa biết bơi. Chính vì chưa biết bơi nên mới cần nhảy xuống nước.

Muốn biết nghe và hiểu tiếng Anh thì phải nghe tiếng Anh, nghe khi chưa hiểu gì cả! Và chính vì chưa hiểu gì nên cần phải nghe nhiều.

Friday, May 1, 2009

Donna donna


Donna donna
Collected by DungLH, HCM, 1-May-2009


1. On a wagon bound for market
There's a calf with a mournful eye.
High above him there's a swallow
Winging swiftly through the sky.
How the winds are laughing
They laugh with all their might
Laugh and laugh the whole day through
And half the summer's night.
Dona dona dona dona
Dona dona dona down
Dona dona dona dona
Dona dona dona don
2. "Stop complaining," said the farmer
"Who told you a calf to be;
Why don't you have wings to fly away
Like the swallow so proud and free?"
3. Calves are easily bound and slaughtered
Never knowing the reason why.
But whoever treasures freedom,
Like the swallow must learn to fly
---
1.Trên chuyến xe bò hướng về chợ
chú bò con buồn phiền mắt ngó
trên trời cao cánh én xoải dài
bay xa tắp qua bầu trời đó
Đàn gió kia đang cười ngất
cười như không có ngày mai
tiếng cười như vang vọng mãi
suốt cả ngày dài, qua cả đêm hè sâu....
Dona dona dona dona
Dona dona dona dona
Dona dona dona dona
Dona dona dona dona
2.Than phiền cái chi, người nông phu nói,
mi là bò con, khóc cái gì
ai bảo mi không có cánh bay đi
như én đó, hiên ngang đầy kiêu hùng đó
3. Làm kiếp bò, để người bắt giết,
có bao giờ bò biết lý do tại sao đâu
nhưng ai yêu quý quãng trời không độc lập
phải như én, tập bay cao bay xa mãi...

Friday, January 23, 2009

You Mean Everything To Me

You Mean Everything To Me

Written by Sedaka and Howie Greenfield

You are the answer to my lonely prayer
You are an angel from above
I was so lonely till you came to me
With the wonder of your love.
I don't know how I ever lived before
You are my life, my destiny
Oh my darling, I love you so
You mean everything to me

If you should ever, ever go away
There would be lonely tears to cry
The sun above would be never shine again
There would be teardrops in the sky
So hold me close and never let me go
And say our love will always be
Oh, my darling, I love you so
You mean everything to me

So hold me close and never let me go
And say our love will always be
Oh, my darling, I love you so
You mean everything to me

Em là tất cả đối với anh
Translated by dunglh, HCM, 23 Jan 2009 ( 28 Tet 2008 )

Em đáp lại lời thỉnh cầu lẻ loi của anh
Em là thiên thần từ thiên đường cao
Anh đã quá cô đơn đến khi em đến với anh
Cùng với tình yêu kỳ diệu của em
Anh không biết rằng trước đây anh đã từng sống như thế nào
Em là cuộc đời anh, là định mệnh của anh
Ôi em yêu, anh yêu em rất nhiều
Em là tất cả đối với anh

Nếu em bỏ đi xa.. xa mãi
Nơi đó sẽ khóc với những giọt nước mắt cô đơn
Ánh dương sẽ không bao giờ tỏa sáng lại
Thiên đường cao sẽ chỉ còn là những giọt lệ sầu
Hãy để anh gần bên em và đừng bao giờ để anh đi
Và hãy nói tình mình sẽ luôn luôn tồn tại
Ôi em yêu, anh yêu em rất nhiều
Em là tất cả đối với anh

Monday, January 5, 2009

Marshal in Rome

American Story: Marshal in Rome

Source : http://bbs.putclub.com/index.php?showtopic=69731 , Sunflower No.100 – Jan 2002
http://bbs.putclub.com/index.php?showtopic=83526

And now the weekly Special English program 'American Stories'.Our story today is called “Marshal in Rome', it was written by May Brisken. Here is Keg Lant with our story.

Often when he stood next to his wife, Marshal reminded me of an unhappy dog. His eyes looked as if he wanted to please her, but he was afraid he would not. His wife was about 35 years old and very pretty. Her name was March, but Marshal called her Ariel. No one knew why he did this. I wanted to ask him. My husband Robert told me not to. He said March and Marshal talked too much already.

That summer we were traveling through Italy with a group of other American tourists. Marshal and his wife were the only people our age in the group. Marshal was 42 years old. He had a weak heart. I did not understand why he always carried March's heavy suitcases and all her packages, but Robert would not let me ask him. Robert did not like March, because she wanted to buy everything she saw, and he did not like Marshal, because he was rich enough to buy March whatever she wanted.

The day we arrived in Rome, Robert made me promise not to talk to Marshal and March. It was our last day of the trip. Robert said if Marshal and March toured Rome with us, it would ruin a day for him. I said 'okay.'

We left the hotel early in the morning before Marshal and March woke up. We were out all day visiting museums, monuments and churches. When we returned to our hotel that evening, we met Marshal and March. March was trying to open the door to their room. Marshal could not help her. He was carrying about 8 bags of clothing that March had just bought. Robert stood there with his hands in his pockets.

'Did you empty another store, March?” he said.
Marshal laughed, March did not.
'What did you buy Bunny today, Robert?' she asked.
I took the key from her hand. 'Here,' I said, “let me help you.'
Marshal looked over the top of the packages.
“Bunny, where are you and Robert going for dinner?' I turned the key in the lock.

“We, we heard about this wonderful little Sicilian restaurant.' I said as I opened the door. 'Would you like to come with us?' I wanted to punish Robert for not helping March with the door.

Marshal smiled, 'I have never eaten Sicilian food, shall we go, Ariel?”But Robert wanted his freedom. 'March would not like this restaurant,' he said, 'it is not elegant.' Now I was angry, 'but the food is very tasty.' I said. Marshal looked at March. 'Please, honey.' March looked at Robert and then at Marshal. 'Okay, okay, we will go with you, but I will need at least one hour to get dressed,' she said.

Two hours later, she was finally ready to leave. By the time we reached the restaurant, we all were very hungry. March pointed to something on her menu. 'What is this dish?' she asked a waiter. The waiter just shook his head and smiled at her. 'He does not speak English, March.' Robert said. March lifted the napkin. 'Eh...', she said.

We followed her eyes and discovered a small hole in the table cloth. Someone had sewed the hole very nicely by hand. 'March,' I said,' this table cloth is white, it is clean. It has even been ironed.' March was not listening to me; she continued to read the menu. “What is caponata?” she asked. I said, 'it is eggplant, olives and tomatoes. 'I hate eggplant,' said March. Robert moved closer to her, 'why not ask for a hamburger and a Coke-Cola, March?' Marshal touched her arm. “Ariel, honey, put down the menu.' 'Ok, let Bunny order for all of us.” I did not speak Italian, but I took the menu and began pointing to it. The waiter smiled as he wrote down our order. 'You will see,' I told March, 'there will be plenty of food you will like.' And of course, there was. We ate pasta, caponata, veal and salad. We drank wine, we ordered dessert and coffee. March loved everything.After we paid the bill, she said, 'You know that was really good.' As we walked toward the door, she took Robert’s arm, then she turned to Marshal. 'Where is that store?' she asked, 'Ariel,' he said gently, 'no.' 'Marshal,” she said gently, 'yes.'

Robert became very interested in this conversation. March wanted to buy something and for the first time during this trip, Marshal said no. March walked out of the restaurant, still holding Robert’s arm, “Let’s go this way,' she said and cross the street.'Robert, you must see this beautiful ring. I know Bunny will love it and it does not cost very much.'

Robert suddenly stopped walking. March stood in front of him. I was embarrassed and did not know what to do. So I put my head down and kept on walking. Marshal walked next to me. I could not look at him. Now, I understood why he said no to March a few minutes earlier. He knew about her plan to get Robert into the store. He was trying to protect Robert from March, but now I was angry at him for not being able to stop her. I also was sorry for him, because he loved her too much. I began to feel unhappy as I walked alone with my head down.

Suddenly, I saw a gold chain lying on the sidewalk in front of me. I stopped to get it, but Marshal was quicker. 'This is very valuable.” March and Robert walked to us.

'Look what I found,' he said, holding up the gold chain.

'Let me see it.' March demanded, 'it is unbelievably beautiful.' She said as her hand closed over the chain.

'Wait a minute, 'Robert said, 'Bunny was with Marshal, maybe Bunny saw it first.”

I shook my head, 'Robert, we both saw it. I do not know who saw it first, but Marshal picked it up.'

'Ok,' March said,' we can find out how much it is worth, then Marshal will give you half the money.'

'No,' said Robert, 'I want the chain for Bunny; I will pay you half of what the chain is worth.'

Suddenly, Marshal said, 'Ariel, honey, you were not here and you did not see it. I did not find it. Bunny did. She stopped to look, all I did was picked it up.'

Even I do not know if Marshal was telling the truth. Who knows who saw it first? But, March quickly gave me the chain,

'I am sorry,' she said, a little embarrassed,' I was not thinking.'

A moment later, she turned to her husband, 'Marsh,' she said, “I want you to buy me a chain just like that.'

'Sure,' Marshal said, 'hey! Robert and Bunny, would you two like to have another cup of coffee?' We found a cafe and sat down. After we finished our coffee, March went over to the owner of the cafe. 'Do you speak English?' she asked loudly.

The owner nodded, 'yes.' 'Well, will you sell me the cups we just used for our coffee,” she asked.The owner looked a little surprised, but he washed the cups and covered them with some newspaper. March paid him and came back to our table with the package of cups.

'I will keep them forever, so I can remember our 2 good friends.' She said to Robert and me. Then she handed the package to Marshal.

'I will never forget this evening, will you?' A minute later, March stood up to go to the lady's room.

'I will be right back.' She promised.

Marshal turned to watch her as she walked through the cafe, then he turned to us. First, he looked at Robert and then at me,

'Look', he said quietly, 'you two do not know her the way I do. You really do not.'

You have been listening to the story 'Marshal in Rome'. It was written by May Brisken and adapted into Special English by Donald Disenctes. Your narrator was Keg Lant .This is Shep O'Neal


Marshal ở Rome
Translated by dunglh, Hanoi, 5-Jan-09.

Thường khi anh đứng bên cạnh vợ anh, Marshal nhắc tôi về một con chó bất hạnh. Đôi mắt anh nhìn như thế anh muốn làm vui lòng cô ấy, nhưng anh ấy e rằng anh sẽ không thể. Vợ anh khoảng 35 tuổi và rất xinh. Tên cô là March, nhưng Marshal gọi cô là Ariel. Không ai biết tai sao anh gọi như thế. Tôi muốn hỏi anh ta. Chồng tôi Robert bảo tôi đừng hỏi. Anh ấy nói March và Marshal đã nói quá nhiều rồi.

Mùa hè đó chúng tôi đi du lịch xuyên nước Ý với một nhóm du khách người Mỹ khác. Marshal và vợ anh là những người duy nhất trạc tuổi chúng tôi trong nhóm này. Marshal thì 42 tuổi. Anh ta có một trái tim yếu. Tôi không hiểu sao anh ta luôn luôn mang vác những hành lý nặng của March và tất cả túi hàng của cô ấy, nhưng Robert sẽ không để tôi hỏi anh ta. Robert không thích March, bởi vì cô ấy muốn mua mọi thứ cô thấy, và anh ta không thích Marshal, bởi vì anh ấy đủ giàu để mua cho March bất cứ cái gì cô ấy muốn.

Cái ngày chúng tôi đến Rome, Robert buộc tôi hứa không nói với Marshal và March. Hôm đó là ngày cuối cùng trong chuyến đi của chúng tôi. Robert nói nếu Marshal và March đi Rome với chúng tôi, nó sẽ làm tui tan một ngày của anh. Tôi nói ‘okay.’

Chúng tôi rời khỏi khách sạn vào sáng sớm trước khi Marshal và March thức dậy. Chúng tôi ở ngoài suốt ngày thăm các viện bảo tàng, các đài kỉ niệm và các nhà thờ. Khi chúng tôi trở về khách sạn tối hôm đó, chúng tôi gặp Marshal và March. March đang cố mở cái cửa để vào phòng của họ. Marshal không thể giúp cô ấy. Anh ta đang mang khoảng 8 túi quần áo, những cái mà March mới mua. Robert đứng đó với hai tay trong các túi quần của anh ta.

“Bạn đã mua sạch một cửa hàng nữa hả March?” anh ấy nói.

Marshal cười, March thì không.

“Bạn đã mua gì cho Bunny hôm nay vậy Robert?” cô ấy hỏi.

Tôi lấy chìa khóa từ tay cô ấy. “Đưa đây,” tôi nói, “để tôi giúp chị.”

Marshal kiểm tra bề mặt các túi đồ.

“Bunny, em và anh Robert sẽ ăn tối ở đâu?”

Tôi vặn chìa khóa vào ổ khóa.

“Chúng tôi, chúng tôi nghe về nhà hàng Sicilian nhỏ bé tuyệt vời này.” Tôi nói khi tôi mở cửa. “Hai bạn sẽ đi với chúng tôi nhé?” Tôi muốn phạt Robert vì không giúp March mở cửa.

Marshal mỉm cười, “Tôi không bao giờ ăn thức ăn Sicilian, chúng ta sẽ đi chứ Ariel?”

Nhưng Robert muốn có được tự do. “March sẽ không thích nhà hàng này đâu,” anh ta nói, “nó không thanh lịch.”

Bây giờ tui giận, “ nhưng thức ăn thì rất ngon.” Tôi nói.

Marshal nhìn March. “em yêu, đi đi mà em yêu.”

March nhìn Robert và sau đó nhìn vào tôi. “Thôi được, chúng tôi sẽ đi với 2 bạn, nhưng tôi sẽ cần ít nhất một giờ để thay đồ,” cô ấy nói.

Hai giờ sau, cô ta cuối cùng cũng sẵn sàng đi. Lúc chúng tôi đến nhà hàng này, tất cả chúng tôi rất đói. March chỉ vào cái gì đó trên menu của cô.

“Đĩa này là cái gì thế?” cô ta hỏi một anh hầu bàn. Anh hầu bàn chỉ lắc đầu và mỉm cười với cô.

“Anh ta không nói tiếng anh đâu March.” Robert nói.

March nhặt lấy khăn ăn. “Eh…”, cô ấy hắc xì hơi.

Chúng tôi dõi theo cặp mắt cô ta và phát hiện một lỗ nhỏ trên khăn trãi bàn. Ai đó đã thêu cái lổ rất đẹp bằng tay. “March,” tôi nói, “Khăn trãi bàn này màu trắng, nó thì sạch. Nó đã được ủi.”

March không nghe tôi; cô ấy tiếp tục đọc cái menu. “Caponata là gì?” cô ấy hỏi.

Tôi nói, “nó là cà tím, dầu ôliu và cà chua.”

“Tôi ghét cà tím,” March nói.

Robert di chuyển lại gần cô ấy hơn, “sao không hỏi bánh hamburger và coca cola đi March?” Marshal nắm lấy tay cô ấy.

“Ariel em yêu, đặt menu xuống đi.”

“Ok, để Bunny gọi món cho chúng ta.”

Tôi không nói tiếng ý, nhưng tôi lấy cái menu và bắt đầu chỉ vào nó. Anh hầu bàn mỉm cười khi anh viết xuống đơn đặt hàng.

“Bạn sẽ thấy,” tôi nói với March, “sẽ có nhiều món ngon bạn sẽ thích.”

Và dĩ nhiên là có. Chúng tôi ăn mì pasta, caponata, bê và rau sống. Chúng tôi uống rượu vang, chúng tôi gọi món tráng miệng và café. March yêu mọi thứ.

Sau khi chúng tôi thanh toán tiền, cô ấy nói, “Bạn biết món ăn thật là ngon.”

Khi chúng tôi bước về phía cửa, cô ấy cầm cánh tay của Robert, sau đó quay sang Marshal. “Cửa hàng đó ở đâu vậy?” cô ấy hỏi,

“Ariel, thôi đừng đi.” anh ấy nói nhỏ nhẹ.

“Marshal đi đi mà,” cô ấy nói nhỏ nhẹ.

Robert trở nên rất quan tâm đến cuộc trò chuyện này. March muốn mua cái gì đó và lần đầu tiên suốt chuyến đi này, Marshal nói không. March bước ra khỏi nhà hàng, vẫn cầm tay của Robert, “Chúng ta hãy đi lối này,” cô ấy nói và băng qua đường.

“Robert, anh phải xem cái nhẫn đẹp này. Tôi biết Bunny sẽ thích nó và nó không đắt lắm.”

Robert thình lình dừng bước. March đứng trước anh. Tôi có chút ngượng và không biết gì để làm. Vì thế gục mặt xuống và tiếp tục bước đi. Marshal bước đi bên cạnh tôi. Tôi không thể nhìn thấy anh. Bây giờ, tôi hiểu tại sao anh ta nói không với March vài phút trước đây. Anh ấy biết về dự định của cô ấy tính đưa Robert vào cửa hàng. Anh ta đang cố ngăn cách Robert ra khỏi March, nhưng giờ tôi giận anh vì không anh không thể ngăn cản cô ta. Tôi cũng hối tiếc cho anh ấy, bởi vì anh ấy yêu cô ấy quá nhiều. Tôi bắt đầu cảm thấy bất hạnh khi tôi đi một mình nhìn xuống đất.

Thình lình, tôi thấy một dây chuyền vàng đang nằm trên vỉa hè trước mặt tôi. Tôi dừng lại để lấy nó, nhưng Marshal thì nhanh hơn. “Cái này thì rất có giá trị.” March và Robert đi bộ lại phía chúng tôi.

“Xem tôi tìm thấy cái gì nè,” anh ấy nói, đang nhặt dây chuyền vàng lên.

“Để tôi xem nào.” March ra lệnh, “nó đẹp không thể tin nổi.” Cô ấy nói khi bàn tay cô nắm sợi dây chuyền lại.

“Chờ đã,” Robert nói, “Bunny ở cùng với Marshal, có thể Bunny thấy nó trước.”

Tôi lắc đầu, “Anh Robert nè, cả em và Marshal đều thấy nó. Em không biết ai thấy nó trước, nhưng Marshal nhặt nó lên. ”

“Ok,” March nói, “chúng ta có thể tìm xem nó giá trị bao nhiêu, sau đó Marshal sẽ đưa bạn một nữa số tiền.”

“Không,” Robert nói, “Tôi muốn sợi dây chuyền này cho Bunny; tôi sẽ trả bạn một nữa giá trị của sợi dây chuyền này.”

Thình lình, Marshal nói, “Ariel em yêu, em không có ở đây em không hiểu được. Anh không thấy nó. Bunny là người thấy nó. Cô ấy dừng lại để nhìn, tất cả những gì anh làm là nhặt nó lên.”

Thậm chí tôi không biết liệu Marshal có đang nói thật hay không. Ai biết được ai là người đầu tiên thấy nó? Nhưng March nhanh chóng đưa tôi sợi dây chuyền đó.

“Tôi xin lỗi,” cô ấy nói, có một chút ngượng ngùng, “Tôi không nghĩ ngợi gì đâu.”

Một giây lát sau đó, cô ta quay sang chồng cô ấy, “Marshee..,” cô ấy nói, “em muốn anh mua cho em một sợi dây chuyền giống như thế.”

“Chắc chắn thôi,” Marshal nói, “hey! Robert và Bunny, hai bạn đi uống tách café với mình nữa nhé?”

Chúng tôi tìm thấy quán café và ngồi xuống.

Sau khi chúng tôi dùng xong café, March đi qua để đến chỗ chủ quán café này. “Bạn có nói tiếng anh không?” cô ấy hỏi lớn tiếng.

Chủ quán gật đầu bảo, “vâng.”

“Ồ, bạn bán cho tôi những cái tách café chúng tôi vừa mới dùng nhé,” cô ấy hỏi.
Chủ quán nhìn chút ngạc nhiên, nhưng anh rửa sạch các tách café và bao bọc chúng với một ít báo. March trả tiền anh và quay trở lại bàn của chúng tôi với gói các tách café.

“Tôi sẽ giữ chúng mãi mãi, để tôi có thể nhớ đến 2 người bạn tốt của chúng tôi.” Cô ấy nói với Robert và tôi. Sau đó giao gói ly lại cho Marshal.

“Tôi sẽ không bao giờ quên tối nay, đúng không bạn?” Một phút sau đó, March đứng lên và đi tới phòng vệ sinh.

“Tôi sẽ quay lại ngay.” Cô ta hứa.


Marshal quay sang nhìn cô ta khi cô bước đi xuyên qua quán café này, sau đó anh ta quay sang chúng tôi. Ban đầu, anh ta nhìn Robert và sau đó nhìn tôi.

“Nhìn nè,” anh ta nói một cách nhỏ nhẹ, “Hai bạn không hiểu cô ấy, cũng như cách tôi làm. Hai bạn thực sự không hiểu.”

Bạn đang nghe câu chuyện “Marshal ở Rome”. Nó được viết bởi May Brisken và được chuyển thể sang Special English bởi Donald Disenctes. Người đọc lời bình của bạn là Keg Lant. Đây là Shep O’Neal.